„POCIĄGI” MACIEJA J. DRYGASA Z TRZEMA WYRÓŻNIENIAMI NA MEMORIMAGE
„Pociągi” Macieja J. Drygasa – dokument, który od światowej premiery na IDFA w Amsterdamie konsekwentnie zdobywa uznanie na międzynarodowych festiwalach, ty razem został uhonorowany trzema wyróżnieniami podczas Memorimage – Festival Internacional de Cinema de Reus w Katalonii. Film otrzymał dwie nagrody za pracę z materiałami archiwalnymi oraz Wyróżnienie Specjalne Jury Konkursu Głównego.
Podczas 21. edycji Memorimage, która odbyła się w dniach 4-7 listopada w hiszpańskim Reus, „Pociągi” otrzymały Cinema Rescat Award za najlepszą dokumentację i kwerendę archiwalną oraz ADAE Award for Best Creative Use of Archive Footage za twórcze wykorzystanie materiałów archiwalnych. Film doceniło również jury konkursu głównego, przyznając mu Wyróżnienie Specjalne (Menció Especial Premi Ciutat de Reus).
Memorimage to festiwal poświęcony kinu wykorzystującemu materiały archiwalne, ze szczególnym uwzględnieniem ich twórczej reinterpretacji oraz roli w zachowywaniu pamięci i dziedzictwa audiowizualnego. Tegoroczny program obejmował 22 filmy, a „Pociągi” okazały się najczęściej wyróżnianą produkcją edycji.
Dokument Macieja J. Drygasa to zrealizowana w technice found footage opowieść o XX-wiecznej Europie, skonstruowana wyłącznie z archiwalnych obrazów. Pociąg staje się w niej metaforą ludzkiego losu, a kolejne podróże układają się w historię nadziei, wojen, przymusowych migracji i powrotów. Pozbawiony dialogów film prowadzi widza przez zmieniające się epoki za pomocą obrazu, dźwięku i muzyki Pawła Szymańskiego. Nad jego powstaniem reżyser pracował przez wiele lat, prowadząc kwerendy w 98 archiwach na całym świecie. Ostatecznie wykorzystał blisko 600 ujęć pochodzących z 46 zbiorów.
Międzynarodowa droga „Pociągów” rozpoczęła się w 2024 roku od podwójnego triumfu na IDFA, gdzie film zdobył nagrodę dla najlepszego filmu w Konkursie Międzynarodowym oraz nagrodę za montaż. W kolejnych miesiącach doceniono go między innymi podczas ArtDocFest w Rydze, gdzie otrzymał Grand Prix konkursu Baltic Focus, oraz rzymskiego UnArchive Found Footage Fest, na którym nagrodzono twórcze wykorzystanie archiwaliów. W 2026 roku dokument zdobył również nagrodę dla najlepszego pełnometrażowego filmu dokumentalnego na American Documentary and Animation Film Festival w Palm Springs oraz Nagrodę Publiczności londyńskiego festiwalu Kinoteka.
Film odnosi sukcesy także w Polsce. Podczas tegorocznej gali Polskich Nagród Filmowych Orły otrzymał dwie statuetki: za Najlepszy Film Dokumentalny oraz Najlepszy Montaż. Autorem nagrodzonego montażu jest Rafał Listopad, laureat również II edycji Nagrody Polskiego Stowarzyszenia Montażystów.
Za produkcję „Pociągów” odpowiada Drygas Film Production, a producentką filmu jest Vita Żelakeviciute.