UKRAIŃSKO-POLSKI FILM „ŚLADY” KANDYDATEM UKRAINY DO OSCARA
Ukraińsko-polski dokument „Ślady” Alisy Kovalenko i Marysi Nikitiuk, nagrodzony podczas Berlinale, został oficjalnym kandydatem Ukrainy do Oscara w kategorii najlepszego filmu międzynarodowego.
Światowa premiera „Śladów” odbyła się na festiwalu w Berlinie, gdzie film trzykrotnie spotkał się z owacją na stojąco i zdobył Panorama Audience Award for Documentary. Od tego czasu dokument jest obecny na najważniejszych międzynarodowych festiwalach. Pokazywano go między innymi na Movies That Matter w Hadze, gdzie otrzymał Grand Jury Documentary Award, CPH w Kopenhadze, Thessaloniki International Documentary Festival, FIFDH Geneva, DOXA Documentary Film Festival w Kanadzie, One World Prague, Millennium Docs Against Gravity oraz Hot Docs Toronto, gdzie znalazł się w TOP 20 ulubionych filmów publiczności. Podczas Millennium Docs Against Gravity otrzymał Nagrodę Smakjam za Najlepszą Produkcję w Konkursie Polskim oraz wyróżnienie w Konkursie na Najlepszy Film Polski.
„Ślady” opowiadają o ukraińskich kobietach, które po doświadczeniu przemocy seksualnej i tortur podczas rosyjskiej agresji zdecydowały się przerwać milczenie. Na czele tej wspólnoty stoi Iryna Dovhan, przewodnicząca organizacji SEMA Ukraine, która sama doświadczyła niewoli i przemocy ze strony rosyjskich żołnierzy, a dziś wspiera inne osoby ocalałe w dokumentowaniu zbrodni i walce o sprawiedliwość.
Bohaterki filmu pochodzą z różnych regionów Ukrainy, od Donbasu po Chersoń i obwód kijowski. Ich historie pokazują nie tylko skalę doświadczonej przemocy, lecz także siłę solidarności i wspólnoty. Twórczynie z dużą wrażliwością prowadzą publiczność przez doświadczenie traumy, unikając epatowania cierpieniem. Zamiast tego oddają przestrzeń kobietom, które po latach milczenia zdecydowały się opowiedzieć o tym, czego doświadczyły.
Producenci filmu podkreślają:
„Nasz hołd dla odwagi kobiet, które zdecydowały się mówić głośno o swoim cierpieniu, żeby świat nie mógł dłużej milczeć. Wierzymy, że to głos, który musi być usłyszany jak najszerzej. Dziękujemy bohaterkom «Śladów» za zaufanie i siłę, z jaką dzielą się swoją historią.”
Za montaż odpowiada Milenia Fiedler, wielokrotnie nagradzana montażystka i rektorka Łódzkiej Szkoły Filmowej. Muzykę skomponował Wojciech Frycz, a za dźwięk odpowiadali Maciej Amilkiewicz i Mateusz Hulbój. Wkład polskich twórców został również zauważony przez krytykę. Cineuropa zwracała uwagę między innymi na sposób, w jaki warstwa dźwiękowa i muzyczna budują napięcie i emocjonalny ciężar filmu.
„Śladom” towarzyszy także kampania społeczna wspierająca działania SEMA Ukraine. Organizacja zwraca uwagę na konieczność stałej międzynarodowej reakcji na przemoc seksualną związaną z konfliktami zbrojnymi, a także na potrzebę sprawiedliwości skoncentrowanej na osobach ocalałych, długofalowego wsparcia psychospołecznego oraz skutecznego rozliczania sprawców.
Za polską produkcję filmu odpowiadają Violetta Kamińska, Izabela Wójcik i Dariusz Jabłoński z Message Film, a ze strony ukraińskiej Olha Bregman i Natalia Libet z 2BraveProductions. Film powstał przy dofinansowaniu Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej.