„SILVER” NATALII KONIARZ NA SHORTLIŚCIE IDA DOCUMENTARY AWARDS
„Silver” Natalii Koniarz znalazł się na shortliście prestiżowych IDA Documentary Awards w kategorii Best Feature Documentary. Pełnometrażowy debiut polskiej reżyserki jest jednym z zaledwie 16 dokumentów, które powalczą o nominację do nagród przyznawanych przez International Documentary Association. To kolejny ważny sukces filmu, który od światowej premiery na Krakowskim Festiwalu Filmowym zdobył już ponad dwadzieścia nagród i wyróżnień na międzynarodowych festiwalach. Ale to nie jedyna szansa dla tego filmu na zdobycie prestiżowej nagrody filmowej.
Tegoroczna, 42. edycja IDA (International Documentary Association) Awards cieszyła się ogromnym zainteresowaniem. Organizatorzy otrzymali 650 zgłoszeń z 95 krajów, odnotowując wzrost zarówno liczby nadesłanych produkcji, jak i reprezentowanych państw. Na shortlistę w kategorii najlepszego pełnometrażowego dokumentu trafiło tylko 16 tytułów, spośród których wyłonionych zostanie pięć nominowanych filmów. Nominacje poznamy 17 listopada, a laureaci zostaną ogłoszeni 4 grudnia podczas uroczystej gali w Los Angeles. O zwycięzcach w kategoriach Best Feature Documentary i Best Short Documentary zadecydują w głosowaniu członkowie IDA z całego świata.
Dla „Silver” wszystko zaczęło się w Krakowie. Pełnometrażowy debiut Natalii Koniarz miał światową premierę podczas 65. Krakowskiego Festiwalu Filmowego i od razu stał się jednym z najgłośniejszych tytułów edycji. Film zdobył aż sześć nagród, w tym Srebrny Róg za wysokie walory artystyczne, Nagrodę FIPRESCI, Nagrodę Publiczności i Nagrodę im. Macieja Szumowskiego. Doceniono również producenta Macieja Kubickiego, a Stanisław Cuske otrzymał nagrodę za najlepsze zdjęcia. Film uzyskał ponadto rekomendację KFF do Europejskich Nagród Filmowych.
Międzynarodowa premiera „Silver” odbyła się kilka miesięcy późniejw czeskiej Jihlavie, najednym z najważniejszych europejskich festiwali kina dokumentalnego. „Silver” zdobył tam bowiem nagrodę Opus Bonum dla najlepszego światowego filmu dokumentalnego, co daje mu kolejną szansę tym razem na najważniejsze nagrody w świecie filmu, ponieważ Ji.hlava International Documentary Film Festival jest festiwalem kwalifikującym do 99. Oscarów® w kategorii najlepszego pełnometrażowego filmu dokumentalnego. Dokument otrzymał tam również nagrodę dla najlepszego filmu z regionu wyszehradzkiego, a Stanisław Cuske ponownie został wyróżniony za najlepsze zdjęcia.
Na tym jednak „Silver” zdecydowanie się nie zatrzymał. Podczas amerykańskiej premiery na Slamdance Film Festival dokument zdobył Documentary Feature Grand Jury Prize, a następnie Natalia Koniarz została nagrodzona za najlepszą reżyserię w konkursie Baltic Focus na Artdocfest/Riga. Na ZagrebDox film otrzymał Little Stamp Award dla najlepszego filmu młodego twórcy oraz specjalne wyróżnienie w konkursie międzynarodowym, a na Mumbai International Film Festival w Indiach – The Golden Conch Award, główną nagrodę festiwalu. Do tej listy dołączyły również Nagroda Specjalna Jury na szwajcarskim FIFALP oraz Nagroda Jury i Nagroda Jury Studenckiego podczas 74. Trento Film Festival we Włoszech.
Jesienią festiwalowa podróż filmu dotarła do Korei Południowej. Podczas Ulsan Ulju Mountain Film Festival „Silver” zdobył nagrodę za najlepsze zdjęcia. Dla Stanisława Cuske było to kolejne wyróżnienie za niezwykłą warstwę wizualną dokumentu po wcześniejszych nagrodach w Krakowie i na Ji.hlavie. W październiku film otrzymał także Grand Jury Prize na Family Film Project w Porto oraz nagrodę „Cierpliwe Oko” im. Kazimierza Karabasza, przyznawaną przez Narodowe Centrum Kultury podczas Festiwalu Mediów „Człowiek w Zagrożeniu” w Łodzi.
Wśród tegorocznych sukcesów znalazło się również wyjątkowe wyróżnienie dla samej reżyserki. Natalia Koniarz otrzymała Doroczną Nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2026 w kategorii Film.
Film był ponadto prezentowany na licznych festiwalach na całym świecie, m.in. podczas Tallinn Black Nights Film Festival, Bergen International Film Festival, One World International Human Rights Documentary Film Festival w Pradze, Beldocs w Belgradzie, Doxumentale w Berlinie, DocsMX w Meksyku czy Docudays UA w Kijowie.
To oczywiście nie wszystkie sukcesy „Silver”. Już sama skala międzynarodowej obecności dokumentu pokazuje, jak mocno rezonuje on z publicznością i jurorami w różnych częściach świata.
„Silver” zabiera widzów w głąb Cerro Rico, boliwijskiej góry od stuleci związanej z wydobyciem srebra. To opowieść o ludziach, których codzienność pozostaje podporządkowana niebezpiecznej pracy w kopalniach, ale także o dziedzictwie kolonializmu, społecznym wykluczeniu oraz kulturze wyzysku i przemocy wpisanej w funkcjonowanie tego miejsca od pokoleń.
Kamera Natalii Koniarz nie tylko schodzi pod ziemię, lecz także odsłania mechanizmy, które sprawiają, że eksploatacja ludzi i zasobów naturalnych pozostaje częścią współczesnej rzeczywistości. Sugestywne zdjęcia Stanisława Cuske i precyzyjna warstwa dźwiękowa budują przejmujący obraz świata, w którym trudne warunki życia i pracy są przekazywane kolejnym pokoleniom. Film skłania tym samym do refleksji nad historycznymi źródłami nierówności oraz ceną, jaką za wydobywanie cennych surowców płacą lokalne społeczności.
„Silver” jest polsko-fińsko-norweską koprodukcją. Polskim producentem filmu jest Maciej Kubicki z Telemark. Za międzynarodową dystrybucję festiwalową dokumentu odpowiada KFF Sales.