KSIĄŻKA. „BOHATER W FILMIE DOKUMENTALNYM. KONCEPCJA AUTORSKA” – JACEK BŁAWUT
Książka Jacka Bławuta nie jest książką-poradnikiem, która mówi wprost, jak należy postępować z bohaterem przy realizacji filmu dokumentalnego, jak realizować film dokumentalny, aby ukazać, to, co w osobowości bohatera najistotniejsze. Bławut nie daje wskazówek ani klarownych i gotowych wzorów, lecz wciąż pyta. Bo – jak sam przyznaje – film jest ciągłym poszukiwaniem, ciągłym stawianiem siebie w nowej sytuacji i próbą odpowiedzi na nią.
W książce Bławuta znajdziemy opowieści o bohaterach jego dokumentów – o Robercie z Born Dead, o Marku Piotrowskim z Wojownika czy o Michale z filmu Szczur w koronie. Jednak są to opowieści o ludziach, którzy byli nie tylko „postaciami z filmu”, bohaterami, których los skończył się wraz z zakończeniem filmu. Dokumentalista opowiada o spotkaniach z drugim człowiekiem, o nawiązywaniu z nim niezwykle bliskich relacji. A każde takie spotkanie staje się równie ważne i równie wzbogacające. Bławut podkreśla na każdym kroku, że kręcenie filmów jest sposobem na poznanie drugiego człowieka, polega na ciągłym odkrywaniu czegoś nowego — zarówno o otaczającej rzeczywistości, jak i o samym sobie.
Robię filmy, bo muszę. Tak samo jak muszę oddychać, jeść, spać. Robię filmy, bo nie znalazłem bardziej fascynującego sposobu na poznanie życia we wszystkich jego wymiarach. A film daje taką szansę. Zaprasza do poznawania – czytamy we wstępie autora. Każdy kolejny dokument czy fabuła to próg. To szansa na przekraczanie jakiejś granicy, a przekraczanie granic to rozwój. Nie byłbym tym, kim jestem, gdyby nie film. On mnie kształtuje, zmienia. Dzięki niemu idę przez życie bardziej świadomie, będąc bardziej obecnym, bo film pozwala mi na przyjrzenie się i sprawom wielkim, i detalom. Pozwala smakować.
Bławut jawi się czytelnikowi jako dokumentalista-poszukiwacz, ale również – a nawet przede wszystkim – jako dokumentalista-humanista, dla którego każdy człowiek jest cudem, każdy sam w sobie jest czymś niebywałym, jakkolwiek by na to nie patrzeć, jakikolwiek by był.
Jacek Bławut, Bohater w filmie dokumentalnym. Koncepcja autorska, Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi, Łódź 2010
Książka ukazała się jako zeszyt nr 17 z serii Warsztat Realizatora Filmowego i Telewizyjnego.
