Nie­dawno w sprzedaży pojawił się album DVD z fil­mami Władysława Ślesic­kiego, wydany przez Narodowy Instytut Audiowizualny w serii “Pol­ska Szkoła Dokumentu”. W „Gazecie Wybor­czej” ukazał się rów­nież artykuł „Mieliśmy swojego Kusturicę” autor­stwa Tade­usza Sobolew­skiego, opisujący twór­czość tego wybit­nego pol­skiego dokumentalisty.

Oto frag­menty artykułu:

Odszedł z dokumentu w 1970 r. Jego filmy nie były demaskator­skie, krytyczne spo­łecz­nie, nie­ufne wobec fil­mowanego człowieka ani wobec samego medium. Ślesicki ze swoim humanizmem i pochwałą pier­wot­nego życia w ryt­mie natury był przed­nowoczesny. (…)

Ten świat, który w “Chyłych polach” oglądamy z bliska, w poufało­ści, już nie ist­nieje. Ślesicki fil­mował znajomych górali z Zaczer­czyka, prze­czuwając, że rejestruje cywilizację u progu wiel­kiej prze­miany. Robił to samo, co jego mistrz, klasyk brytyj­skiego dokumentu Robert Flaherty, który fil­mował w 1921 r. zaprzyjaź­nionych Eskimosów, jak stawiają igloo, polują z har­punem. On też, jak Ślesicki, musiał trochę inscenizować. Jego bohaterowie już nie polowali z har­punami, mieli strzelby. Siłą rzeczy obraz odwiecz­nego porządku życia zamieniał się w tych fil­mach w mit, w utopię. Pisano o “naiw­no­ści” Flaherty’ego. Gra między real­no­ścią dokumentu a jego ukrytym, sakral­nym znaczeniem, stanowi tajem­nicę tych fil­mów. (…)

Ślesicki z podobną, dwoistą reflek­sją fil­mował świat prze­mysłowy. We wspaniałej wizual­nie “Ener­gii” pokazał budowę zapory w Solinie — najemni chłoporobot­nicy na rusz­towaniach przy­pominają cyr­kow­ców na trapezie. Ale i w tam­tym fil­mie pojawia się nuta nostal­gii: koń­czy się jakiś świat. Te filmy powstały w PRL-​u, ale nie chodzi w nich o ustrój, jego krytykę albo apoteozę. Ślesicki rejestrował początki prze­miany cywilizacyj­nej, którą widać dopiero dziś. Z upodobaniem wychwytywał przejawy życia, które tworzą nie­ustający obrzęd. (…)

Całość artykułu można prze­czytać tutaj.